When Nora met Carl: Heartburn

Hartzeer en maagzuur

Nora Ephron. De naam doet waarschijnlijk geen belletje rinkelen. Nochtans was zij de vrouw in de regisseursstoel bij films als Sleepless in Seattle. You’ve got mail. Julie and Julia. Titels die u waarschijnlijk wel iets zeggen. Wat weinig mensen echter weten, is dat Ephron eind de jaren zeventig getrouwd was met Carl Bernstein, de journalist die samen met Bob Woodward het Watergateschandaal aan het licht bracht. In die hoedanigheid was ze ook één van de weinigen die de ware identiteit van hun geheime inlichtingenbron Deep Throat kende. Geraden toen ze op een notitieblaadje van haar man de initialen MF had zien staan. Slimme meid, die Nora. Wat ze echter niet zo snel doorhad, was dat haar echtgenoot er ondertussen een minnares op nahield: de Britse politica Margaret Jay. De twee hadden een spraakmakende affaire die de voorpagina’s van de roddelbladen haalde. Door de schok beviel Ephron, nog maar zeven maanden zwanger, van een prematuurtje en na vier jaar huwelijk zette ze een punt achter haar tweede keer ‘tot de dood ons scheidt’. Het bleef echter allemaal nazinderen. Drie jaar later publiceerde ze Heartburn, het relaas van een bedrogen vrouw, waarbij ze niet bepaald moeite deed parallellen met haar eigen leven te verbergen. In het Nederlands werd Heartburn vertaald als Hartzeer en maagzuur en dat is wel het minste waar Rachel Samstat (Ephrons alter ego) last van heeft. Nadat ze er door een inscriptie in een kinderboek is achtergekomen dat haar man haar bedriegt met Thelma Rice, reist ze op en af naar New York, probeert haar carrière als kookboekenschrijfster draaiende te houden, pikt haar therapie weer op, wordt het slachtoffer van een misdaad, maakt het weer goed met haar man, probeert haar vriendinnen ervan te weerhouden Thelma’s onbekende minnaar te ontmaskeren en trakteert ons tussendoor nog op enkele recepten.

Heartburn verhaalt over wat een doorsnee modern huwelijk wordt: eentje dat op de klippen loopt. Prima als je eens heerlijk wilt zwelgen in iemand anders huwelijksellende. Hoewel de affaire naar hedendaagse normen tamelijk zedig was – Ephron noemt haar ex wel “een man die seks kon hebben met de jaloezieën”, maar hij was geen Tiger Woods met meerdere minnaressen – bracht de kwestie destijds een schandaal teweeg. Geen wonder dus dat de tongen loskwamen bij de publicatie van deze roman-à-clef. Zonder remmingen geeft de auteur inzage in haar leven en dompelt ons onder in het roddelsfeertje dat over Washington zweeft als een rookpluim boven de Eyjafjallajökull. Daarbij ontziet ze niemand, nog in het minst zichzelf.

Eerlijk, Heartburn haalt niet altijd het niveau van haar filmscenario’s als When Harry met Sally. Een filmrecensent die de adaptatie beoordeelde, schreef dat Ephron het verhaal beter op iemand anders scheiding gebaseerd had. Misschien had hij wel een punt. Om de één of andere reden werkt haar concept niet helemaal en de nogal gratuit tussengebonjourde recepten helpen het geheel ook niet echt vooruit. Haar kracht zit echter in haar geestigheid, soms op het cynische af. Ongegeneerd gaat de schrijfster zich per momenten heerlijk te buiten aan waanzinnige wraakgevoelens: Ik wil dat hij terugkeert, maar dan dood.”, laat zich moed inspreken door vrienden: “Op een gegeven ogenblik vindt hij haar net zo’n zeur als jou.”, neemt met een roddel wraak op haar rivale: Ik kwam Thelma tegen bij de gynaecoloog. Ze heeft een afschuwelijke infectie. Ik zal je de rest besparen.” en probeert zich ondertussen te herinneren waar het allemaal fout liep.

Zelf had Ephron lessen getrokken uit haar twee voorgaande miskleunen: in 1987 trouwde ze voor de derde en laatste keer met de Amerikaanse cineast Nicholas Pileggi (Goodfellas) bij wie ze bleef tot haar dood in 2012 ten gevolge van leukemie. Carl Bernstein, ten slotte, was allesbehalve opgezet met Ephrons boek. Ook hij moest echter haar talenten prijzen. In een interview verwoordde hij het als volgt: “I wish Nora hadn’t written it, but the book is just like Nora – it’s very clever…”

Written by