Het hart op zak

le coer en poche

In de categorie ‘verplichte lectuur op de middelbare school’ is er opvallend veel werk te lezen dat de moeite niet waard is en waarmee ik u – het motto van Leesmenu indachtig – niet lastig zal vallen.


Echter, de uitzonderingen bevestigen de regel en op mijn school waren het toch vooral de leraren Frans uit de derde graad die hierin uitblonken. Grote prijs gaat naar het zesde jaar, waar we Marcel Pagnols magistrale epos L’eau des collines lazen. Op de tweede plaats, zilver en met felicitaties van de jury, prijkt het vijfde, het jaar waarin Le coeur en poche, het debuut van de toen nog piepjonge, Belgische Christine Aventin, het mooie weer maakte.

Aventin was nog maar vijftien jaar oud toen ze haar manuscript naar uitgeverij Mercure de France zond. Ze vertelde dat ze, als dochter van een prostitué, haar memoires op papier had gezet. De redacteurs doorzagen haar al snel. Misschien omdat haar ‘autobiografie’ toch iets te veel als een roman las. Alexandra – zoals het hoofdpersonage uiteindelijk ging heten – leidt een vrij doorsnee tienerleven: ze gaat naar school, maakt met enige tegenzin haar huiswerk en is verliefd op Julien, de knapste jongen van de klas – zoals het hoort natuurlijk. Enkel het niet alledaagse beroep van haar alleenstaande moeder scheidt haar van een compleet normaal leven. ’s Nachts werkt Véronique als dame van plezier, een job waar Alexandra het resultaat van is. Samen wonen ze in een klein appartementje te Parijs, in de rue Aventin. Ze leiden een rustig leven tot de dag dat Véronique in elkaar wordt geslagen en Alexandra, na haar moeders dood, op zoek gaat naar de antwoorden over hun beide levens.

Hoewel de uitgevers Aventins leugen doorprikten, betekende dat niet het einde van haar literaire droom. Daarvoor vonden ze haar pennenvrucht blijkbaar te veelbelovend. In plaats daarvan gaven ze haar de kans het manuscript met behulp van enkele professionals op punt te zetten. Het resultaat mag er zijn. Ondanks de soms nogal obligate clichés – het blijft tenslotte een adolescentenroman – is de roman geconstrueerd met oog voor detail en met Alexandra zet de auteur een psychologisch goed uitgewerkte protagonist neer. De emoties zijn sterk en oprecht, ook als de plotwendingen soms wat sentimenteel aandoen. Omwille van haar sterke debuut, werd Aventin in de media – vaak tot haar eigen onvrede – vergeleken met Françoise Sagan, die andere jeugdige schrijfster die op achttien jaar Bonjour tristesse uit haar mouw schudde. Net als bij Sagan zien we in Le coeur en poche de evolutie van een meisje dat zich ontpopt tot een jonge vrouw.

Het exemplaar dat ik destijds gelezen heb, was in leengebruik. Sindsdien maak ik er een sport van het livre de poche ergens terug te vinden. Overal heb ik het al gezocht: in de Franstalige afdeling van de boekenwinkel, in tweedehandsboekenverkoop, op verschillende luchthavens en, natuurlijk, in Frankrijk en Wallonië. Telkens ik daar ben, ren ik alle librairies uit de buurt af, op zoek naar dat ene boekje. Natuurlijk zou ik het makkelijk via internet kunnen bestellen of een exemplaar voor de e-reader downloaden, maar ik vind het deel van de sport. Op een dag zal ik het vinden en aan de verkoopster in de winkel kunnen vertellen hoe lang ik hier al naar op zoek was.

Ik heb geen ambitie om Le coeur en poche hier voor te dragen voor de Nobelprijs literatuur. Een leuke, toegankelijke roman van een Belgische schrijfster, dat is het wel. Als u interesse hebt voor deze ooit zeer jonge debutante – Aventin is ondertussen van middelbare leeftijd en schrijft nog steeds, al was het maar om niet voor eeuwig ‘de auteur van Le coeur en poche‘ te zijn – of gewoon eens wil kennis maken met een Waals-Belgische auteur – want eerlijk, hoeveel kennen wij, gemiddelde Vlaming, er zo? – sluit u dan aan bij mijn zoektocht en schuim alle boekenwinkels af. Waarschijnlijk zal u ondertussen, net als ik, veel andere Franse klassiekers ontdekken en misschien zult u er net als ik jaren over doen vooraleer u eindelijk ergens in een vergeten hoekje nog een exemplaar vindt dat destijds – ondanks groot succes – aan de handen van andere gretige kopers is ontsnapt. Ga dus, zoek en lees, altijd met het hart op zak.

Written by