Door het raam van het Lijsternest

Lijsternest, woning Stij StreuvelsVoor Provincie West-Vlaanderen

In het kleine dorpje Ingooigem, bij Anzegem, ligt op een heuveltje tussen de bomen het Lijsternest verborgen. Het is de villa die Stijn Streuvels in 1904 liet bouwen als liefdesnestje voor hem en zijn kersverse echtgenote Alida Staelens, maar die ook jarenlang als uitvalsbasis voor zijn literaire activiteiten diende. Voor Streuvels was het de ideale thuis. Hoewel hij als redactielid van Van Nu en Straks tot de meest vernieuwende Nederlandstalige auteurs van zijn tijd behoorde, hield hij meer van het eenvoudige boerenleven en de gang der seizoenen op het platteland, dan van de bruisende steden.  Eigenlijk een eenvoudige bakkersknecht, was hij gepokt en gemazeld in het landelijke West-Vlaanderen. Hij kende de streek als zijn broekzak. Wanneer de auteur zich eind 1906 aan het bureau van zijn huis neervlijt om een nieuwe roman neer te pennen, met vlak voor hem het panoramische raam waarachter zich een weids landschap uitstrekt, hoeft hij dan ook niet veel moeite te doen een plot te bedenken. ‘Ik kon het drama van De vlaschaard zo vanuit mijn venster op het Lijsternest zitten bekijken,’ zou hij er later zelf over zeggen. Wat hij door het raam zag, was een episch landschap met daarin een oude boer, Johannes Vermeulen. Vermeulen is de succesvolste landbouwer van de streek: als een ongenaakbare koning heerst hij over zijn erf en hij duldt van niemand tegenspraak. Ook niet wanneer de ouderdom zelf zich komt aandienen. De patriarch voelt de levenskrachten langzaam door zijn vingers glippen, maar wil niet toegeven aan de natuurlijke gang van zaken. Zeker niet als hij zijn vitale zoon Louis als een jonge, krachtige hengst over de velden ziet dartelen en hij in hem een potentiële concurrent voor de alleenheerschappij gaat herkennen. Hoewel zijn echtgenote vindt dat het stilletjes aan tijd wordt de scepter door te geven, wil Vermeulen van geen wijken weten. Halsstarrig probeert hij de macht in handen te houden. Wanneer de tijd komt het vlas te zaaien en Louis de laagkouter als zaaiplaats verkiest, ligt de oude boer dan ook koppig dwars en hij laat het vlas tegen beter weten in op de hoogkouter plaatsen. Terwijl de vlaschaard langzaam groeit, groeien ook de spanningen tussen vader en zoon verder. Louis is jong en wil het leven en de vrijheid ontdekken, zeker wanneer hij de mooie Schellebelle ontmoet. Maar zodra zijn vader erachter komt dat zijn troonopvolger met een eenvoudig stalmeisje aanpapt, probeert hij zijn zoon zowel als boer en als man te fnuiken. Tegen het kosmische landschap dat Streuvels in lange, impressionistische passages schept, ontrolt zich vervolgens een heus koningsdrama, waarin Vermeulen het in een verbeten strijd tegen de gang van de natuur en de seizoenen opneemt . Maar wanneer twee generaties clashen, zijn er slechts zelden winnaars…

 

 

 

 

Afbeelding: http://www.west-vlaanderen.be/genieten/cultuur/provincialeorganisaties/lijsternest/Schrijversresidentie/Paginas/default.aspx

Bibliografie: Janssens, Marcel. “De vlaschaard.” Lexicon van literaire werken Feb. 1992: 1–10. Print.

 

Written by