Amélie-sans’ relaas: België vs. Japan

bron http://www.chapitre.com/
http://www.chapitre.com/CHAPITRE/fr/BOOK/nothomb-amelie/stupeur-et-tremblements,6542073.aspx
bron http://www.chapitre.com

Rode lipstick, zwarte kledij (stijl Bellatrix Lestrange) en een hoge Mad Hatter hoed zijn de handelsmerken van Belgisch auteur Amélie Nothomb, wiens Franstalig werk, zoals gewoonlijk, helaas minder gekend is bij het Vlaamse publiek. Toch klinkt haar naam niet onbekend in de oren: Nothomb doet denken aan labels zoals absolute veelschrijver, dochter van een Belgische ambassadeur, winnaar van literaire prijzen en bestsellerauteur. En zo is gebleken. Op een verloren zondag koos (aangezien ‘stelen’ niet de meest sociaal aanvaarde term is) ik een boek uit een mij onbekende boekenkast en las, bladzijde na bladzijde, van begin tot einde, zonder te weten dat dit boek van Nothombs hand was, zonder me te realiseren dat Fear and Trembling een Engelse vertaling was van het Franstalige Stupeur et Tremblements (Nederlands: Met angst en beven), zonder in te zien dat het om een autobiografie ging. En ik heb gelachen, tot tranen toe gegrinnikt en gelachen.

De Europese Amélie beschrijft haar werkervaring in een Japans, Tokioos gigantenbedrijf waar ze langzaamaan kennismaakt met de nietsontziende, topsportcompetitieve, bijna woeste sfeer die schuilgaat achter de beleefde, ingehouden, groepsgezinde cultuur van haar smalende collega’s. De hiërarchie (“Mister Haneda was senior to Mister Omochi, who was senior to Mister Saito, who was senior to Miss Mori, who was senior to me, I was senior to no one”) die strikt wordt gehandhaafd, lijkt bedreigend voor de algemene psychische gezondheid. “No one knows what ‘eccentric’ truly means until they’ve met a Japanese eccentric. I slept under the trash in the offices of a major corporation? So what. Japan is a country that knows the meaning of ‘losing it’”. Fubuki’s pestactiviteiten, die de met open mond lezende vakbondsgezinde Vlaming tot plotse stakingen ontvlamt, zijn bedoeld om haar concurrente Amélie, constant, non-stop op een bijna mensonwaardige manier te vernederen. Een daarin zit net de kracht van deze roman: tot verbazing (en soms vingerknakkende frustratie) van de zich solidair hees brullende lezer, reageert Amélie meestal net niet met de verontwaardiging en directe, agressieve confrontaties waar ze recht op lijkt te hebben. Ze slaagt erin om terug te slaan op eenzelfde onderhuidse manier; met oppervlakkige berusting en laconieke opmerkingen die een fenomenale hilariteit creëren.

Nothombs roman doet denken aan een cultureel slagveld waarin Japan en België aan het hoofd staan van twee strijdlustige teams, met Amélie, aangemoedigd door haar vaders voorliefde voor vredevolle internationale betrekkingen, als scheidsrechter. Toch is Stupeur et Tremblements niet alleen een aanrader voor lezers die nieuwsgierig zijn naar Japanse tradities. Ook liefhebbers van vinnige taal kunnen bij Nothomb terecht. De dialogen tussen de verschillende tegenspelers zijn snelvoetig, scherp op de snee en getuigen van een impliciete spanning die nog lang na de laatste pagina blijft doortrillen.

Written by